Home|Contact   
De admiraliteiten
De admiraliteiten

 

Vergelijkbaar met de VOC was ook de marine van de Nederlandse Republiek in een aantal 'kamers' opgedeeld. Het waren er vijf en deze werden de 'Colleges ter admiraliteit' genoemd. Zij bevonden zich in Amsterdam, Zeeland, Rotterdam ('De Maze'), Hoorn/Enkhuizen ('Het Noorderkwartier') en Friesland (Harlingen, vóór 1645 in Dokkum).

Elk college stond onder leiding van een aantal z.g. raden. De hoogste zee-officier van elke admiraliteit was de luitenant-admiraal.Het opperbevel over de gehele vloot berustte formeel bij de Stadhouder (de admiraal); als er geen stadhouder was (zoals tussen 1650 en 1672) hadden de Staten-Generaal de eindverantwoordelijkheid. In de praktijk kwam daardoor veel macht terecht bij de raadpensionaris, de 'secretaris' van de Staten-Generaal.

De admiraliteitscolleges hadden tot taak om de kustwateren en de handelsvloot van o.a. de VOC te beschermen, hiervoor belastinggelden te innen en daarmee de uitrusting van de oorlogsvloot te bekostigen.

Tot het midden van de jaren vijftig van de 17de eeuw had de Nederlandse republiek nog geen 'vaste' oorlogsvloot. Na afloop van oorlogsacties werden de schepen gewoonweg verkocht. Na de Eerste Engelse zeeorlog (1652-'54) nam men evenwel het besluit tot het aanhouden van een aantal oorlogsschepen.

 

Europese concurrentie

De achtergrond van de vlootbouw was gelegen in de sterke concurrentie tussen de verschillende Europese staten, zowel op politiek als op handelsgebied. Rond 1600 was Spanje dé Europese grootmacht; rond 1700 heerste Engeland op zee en was Frankrijk de sterkste landmogendheid, maar voordat dat relatieve machtsevenwicht was gevonden, is er heel wat oorlog gevoerd. De bouw van steeds grotere en sterkere oorlogsschepen kunnen we beschouwen als een wapenwedloop. De Nederlandse Republiek blies in de tussentijd ook nog een stevige partij mee om die Europese hegemonie.

De vloot van De Witt

De grote man achter de vlootbouw van de jaren '60 van de 17de eeuw was raadpensionaris Johan de Witt. Op zijn initiatief werd in 1664 een groot nieuwbouwprogramma ondernomen. De 7 Provinciën was een van de schepen uit dit programma en is speciaal gebouwd voor de oorlog met Engeland (Tweede Engelse oorlog 1665-1667). Enkele andere schepen van deze generatie, die ongeveer even groot waren als De 7 Provinciën, droegen de namen 'Vrede', 'Voorsichtigheid', 'Vrijheid' en 'Eendracht'.

Johan de Witt werkte nauw samen met Michiel de Ruyter die namens de Staten-Generaal het opperbevel voerde over de hele vloot en met de Amsterdamse koopman en lid van het admiraliteitscollege David de Wildt die voor het geld moest zorgen.

 

  naar boven  

Het ontstaan van de admiraliteiten

De oudste vermelding in het Nederlands van een admiraal stamt uit 1385, toen door hertog Philips de Stoute een 'Admiraal van der Zee' werd benoemd. Deze ambtenaar had tot taak de Vlaamse kustwateren te beschermen. In 1450, nadat alle Nederlandse gewesten onder het beheer van de Bourgondische hertogen waren gekomen, werd het ambtsgebied van de admiraal uitgebreid tot het hele huidige Nederlandse kustgebied. Zijn standplaats was Veere, dat we dus kunnen beschouwen als de oudste 'marinebasis' in Nederland.
Het woord 'admiraal' stamt oorspronkelijk uit het Arabisch. De Amir ar-Rahl was de bevelhebber van de vloot. De Duitse keizer Frederik II die heerste over onder andere Zuid-Italië, met veel contacten in de Arabische wereld, voerde al eind 12de eeuw deze functie in voor zijn vloot op Sicilië. In het Italiaans werd dit de Ammiraglio. Omdat in het Latijn veel woorden beginnen met 'ad-', werd via een soort hypercorrectie het woord ad-miratus geconstrueerd. Vanaf daar vond het woord ingang in de rest van Europa.

Tijdens de Nederlandse Opstand tegen koning Philips II, was de 'officiële' admiraal in Veere in dienst van de koning en stond aan diens zijde. Door de opstandige steden Veere, Zierikzee en Middelburg werd rond 1572 op vergelijkbare wijze een eigen admiraliteit georganiseerd. In de gewesten Holland en Friesland vond dit Zeeuwse voorbeeld navolging en werden admiraliteitscolleges opgericht in Rotterdam, Hoorn/Enkhuizen en Dokkum. Het tot 1578 nog koningsgezinde Amsterdam trad pas rond 1585 met een eigen admiraliteit toe

In 1597 zochten de Staten-Generaal naar een manier om de landsverdediging ter zee goed te organiseren. Men slaagde er echter niet in om één marine te stichten. De afzonderlijke gewesten wilden zoveel mogelijk zeggenschap behouden over 'hun' admiraliteitscolleges. Via een 'provisionele', dat wil zeggen tijdelijke regeling werden de taken vastgelegd van de vijf admiraliteitscolleges zoals ze op dat moment bestonden. Deze tijdelijke regeling zou 200 jaar, tot het einde van de Republiek in 1795, blijven bestaan.

 

 

 

 

 

Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter

Tweet wordt geladen...
Volg op Twitter >

Laatste Facebook bericht wordt geladen...
Volg op Facebook >

Copyright 2009 Bataviawerf, Ontwikkeling & Realisatie PM Webdesign, Swifterbant
Volg ons op Twitter
Bekijk ons op Flickr
Bekijk ons op You Tube