Home|Contact   
De indeling van de Batavia ...
De indeling van de Batavia ...

Indeling

kampanje bemanning soldaten ruim

Klik op het schip voor meer informatie !

 

  • Het leven van de elite aan boord
  • Het leven van de bemanning aan boord
  • Het leven van de soldaten aan boord
  • De lading in het ruim
  •  

    Kampanje en kajuit van de Batavia

    De elite aan boord van een VOC-retourschip verbleef in betrekkelijke luxe in de kajuit en de daarboven gelegen hutten op het achterschip. Het geheel van de dekken op het achterschip noemen we de kampanje. Men at daar van met linnen lakens bedekte tafels en dronk goede wijn terwijl hun maaltijden werden geserveerd. Dit in tegenstelling tot de gewone matrozen, die voor de mast en onderdeks in groepen van zeven man uit één houten bak moesten eten.

    Het schip stond in naam onder bevel van de opperkoopman. De schipper was aan deze gehoorzaamheid verschuldigd. Onder de schipper kwamen tal van officieren en onderofficieren, zoals de opper- en onderstuurman, de konstapel (verantwoordelijk voor al het geschut en de wapens), de opper- en onderbarbier, de hoogbootsman, de provoost (verantwoordelijk voor tucht en discipline) en anderen.

    De volledige lijst van alle bemanningsleden van de Batavia met hun functies.

    De Batavia vervoerde in 1628 naast bijna 300 bemanningsleden eveneens 38 vrouwen en kinderen als passagier naar Indië. Van hen verbleven de rijkeren ook op de kampanje. Maar niet alle passagiers waren rijk. De Batavia had zoveel vrouwen en kinderen aan boord omdat net in deze periode er plannen waren gemaakt om een echte Hollandse kolonie op Java te stichten en te voorkomen dat de Nederlandse mannen Indische vrouwen zouden nemen.

    Bemanning en het leven aan boord van de Batavia

    De Batavia uit 1628 had niet minder dan 332 opvarenden. Dat waren niet allemaal bemanningsleden. Er bevond zich een groot contingent soldaten aan boord, alsmede 38 vrouwen en kinderen. Al die mensen zaten dicht opeen gepakt met weinig comfort en nog minder bewegingsruimte. Privacy was een onbekend begrip.

    Tussen het scheepsvolk en de elite van officieren en rijkere passagiers bestond in alle opzichten een grote afstand. De elite at en dronk van een met linnen lakens gedekte tafel in de kajuit, terwijl het volk benedendeks met zes man uit één houten bak moest eten. Gortepap met pruimen, hard brood en gezouten vlees stond er doorgaans op het menu. Het drinkwater was meestal van slechte kwaliteit, de hygiëne zorgwekkend. Vitaminegebrek veroorzaakte de gevreesde scheurbuik. Geen wonder dus dat menigeen onderweg ziek werd of stierf. Het is daarom verbazingwekkend dat nog zovelen wél de reis volbrachten en heelhuids in Indië aankwamen, alwaar men grote kans liep alsnog geveld te worden door malaria of gele koorts. Wie aan boord stierf, wachtte het zeemansgraf. Het dode lichaam werd in een stuk zeildoek genaaid en overboord gezet.

    De medische zorg aan boord was in onze ogen onvoldoende, maar gebruikelijk voor die tijd. De chirurgijn aan boord, tevens opperbarbier, knipte niet alleen haar, maar voerde ook aderlatingen uit. Indien nodig kon hij ledematen amputeren. Voor de bemanning waren er twee gemakken, d.w.z. toiletten, vóór op het galjoen. De elite beschikte over een iets luxere uitvoering in de galerijen aan weerszijden van de kajuit.

    Aan boord van VOC-schepen heerste een strikte discipline en tucht. Voor kleine vergrijpen kon men al rekenen op een strenge (lijf-)straf. Vooral het beruchte 'laarzen', dat wil zeggen geselen, vond vaak plaats. De provoost was de functionaris die de tucht moest handhaven in naam van de scheepsraad. Het afroepen en uitvoeren van de vonnissen gebeurde bij de grote mast. Een zware en riskante straf, waarbij men niet zelden de dood vond, was het kielhalen. De gestrafte werd daarbij van de grote ra geduwd en met een touw onder het schip doorgetrokken. Op sommige misdrijven, zoals verraad aan de vijand, of moord, stond de doodstraf die meestal door ophanging werd voltrokken.

    Nederland in de 17de eeuw was een vroom land en het protestantisme bloeide volop. In de geestelijke zorg aan boord van de schepen voorzag de VOC dan ook nauwgezet. Vloeken en dobbelen waren streng verboden, het zingen van psalmen en andere geestelijke liederen stond in hoog aanzien. Er was altijd een predikant aan boord en het bijwonen van de zondagse diensten was een verplichting voor alle opvarenden. Bijbels en psalmboeken waren in ruime mate aanwezig.

    Het leven aan boord was naar onze maatstaven keihard. Er was geen sprake van enige privacy, het eten was eentonig, het werk zwaar. Maar we moeten niet vergeten dat in de 17de eeuw het leven aan de wal vaak gedompeld was in diepe armoede. Voor velen betekende werken voor de VOC juist een ontsnapping uit die kommervolle omstandigheden en een kans op een beter bestaan. Aan het einde van de reis wachtte immers de gage...

    De volledige lijst van alle bemanningsleden van de Batavia met hun functies.

    Soldaten aan boord van de Batavia

    De Batavia uit 1628 had ook zo'n honderd soldaten aan boord. Grote VOC-schepen als de Batavia kunnen we namelijk ook beschouwen als troepentransportschepen.

    De VOC bezat vele forten in Azië om de handelposten te beschermen tegen vooral de Europese concurrenten, maar ook tegen sommige Aziatische vorsten met wie oorlog werd gevoerd. Vooral de sultan van het vorstendom Mataram op Java was iemand met wie de VOC rond 1628 op voet van oorlog stond. Voor deze forten waren veel soldaten nodig. De VOC wierf die soldaten in Nederland, maar het waren vooral buitenlanders, met name uit Duitse gebieden, die zich als soldaat voor de compagnie aanmeldden.

    De soldaten werden naar Indië vervoerd met de grote retourschepen. Speciaal voor de soldaten waren er op de benauwde koebrug kooien getimmerd waar ze moesten verblijven. Eén of meer keren per dag werden de soldaten aan dek gebracht, waar ze onder leiding van een officier moesten exerceren.

    De verhoudingen tussen matrozen en soldaten waren niet al te best. De matrozen keken ook een beetje neer op die landrotten van soldaten die helemaal niet gewend waren aan het leven aan boord. Velen van hen stierven onderweg of vlak na aankomst aan allerlei tropische ziekten.

    De volledige lijst van alle bemanningsleden van de Batavia met hun functies.

    Het ruim en de handelswaar aan boord van de Batavia

    kaneel gember peperkorrels

    In het ruim en op het daarboven gelegen tussendek de koebrug werden op de terugreis de in Oost-Azië vergaarde handelswaren opgeslagen. In de tijd van de Batavia, de jaren twintig van de 17de eeuw, was het de VOC vooral om specerijen te doen. Specerijen zoals peper, nootmuskaat en foelie. Later kwamen daar producten als thee, katoenen stoffen en zijde en porcelein bij.

    Elk gebied in Azië had zijn specialiteiten: peper van Sumatra en van de kusten van India (Malabar en Coromandel), kaneel van Ceylon (Sri Lanka), kruidnagel, foelie en nootmuskaat van de Molukken.
    De VOC verzamelde zijn producten uit heel Oost-Azië en bracht deze samen in de pakhuizen van de stad Batavia. Daar werden de producten overgeladen in grote retourschepen zoals de Batavia en naar Nederland, men sprak destijds van patria, vervoerd.

    De VOC dreef niet alleen handel tussen Nederland en Azië. In de loop van de 17de eeuw werd de handel tussen de verschillende landen in Azië steeds belangrijker voor de VOC. Het leverde meer geld op om eerst katoenen stoffen van India naar Sumatra te brengen, die voor peper te ruilen, daarmee naar Japan te varen om er koper en andere metalen voor te kopen en daarna pas specerijen voor de Nederlandse markt in te kopen. Het gevolg van deze politiek was dat de VOC een uitgebreid netwerk van handelsposten en -kantoren in heel Azië ging opzetten. Van Perzië tot Japan, in Thailand, de Indische Archipel, Taiwan en Maleisië, de VOC zat overal.

    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
    Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter

    Tweet wordt geladen...
    Volg op Twitter >

    Laatste Facebook bericht wordt geladen...
    Volg op Facebook >

    Copyright 2009 Bataviawerf, Ontwikkeling & Realisatie PM Webdesign, Swifterbant
    Volg ons op Twitter
    Bekijk ons op Flickr
    Bekijk ons op You Tube