Home|Contact   
De VOC-route naar Azië
De VOC-route naar Azië

De Verenigde Oostindische Compagnie (VOC)

beeldmerk VOC De VOC is officieel opgericht op 20 maart 1602. Op aandrang van de Staten-Generaal besloot een aantal Hollandse en Zeeuwse kooplieden om vergaand samen te gaan werken, waar zij elkaar voordien sterk beconcurreerden in de handel op Oost-Azië.

Het nieuwe bedrijf, Verenigde Oostindische Compagnie genaamd, verkreeg van de Staten-Generaal het monopolie op de handel met Oost-Azië en het recht om namens de Staten-Generaal verdragen te sluiten en - eventueel - oorlog te voeren.

Het nieuwe bedrijf ontwikkelde zich voorspoedig. De winsten waren enorm zodat veel mensen wilden investeren in deze lucratieve handelsvaart.

De VOC was georganiseerd in zes z.g. kamers. De vestigingen van deze kamers bevonden zich in Amsterdam, Zeeland (Middelburg), Rotterdam, Delft, Hoorn en Enkhuizen. Afgevaardigden van deze kamers vormden samen het hoofdbestuur van de VOC, dat naar het aantal leden de 'Heren Zeventien' werd genoemd.

Elk jaar stuurde de VOC zo'n dertig schepen naar Oost-Azië; om daar handel te drijven. Veel van deze schepen werden op de eigen scheepswerven gebouwd. Sommige schepen waren bedoeld om ter plekke in Azië te gebruiken. Het soort schepen dat bedoeld was om ook weer naar de Republiek terug te keren heette een retourschip. Vandaar ook dat de Batavia een VOC-retourschip wordt genoemd. Maar de VOC bouwde ook kleinere schepen, zoals fluiten, jachten en galjoten.

 

naar boven

 

De Route naar Azië

voc route
Tekening: Bob Brobbel
De route van de VOC-schepen vanuit Nederland naar Indië en weer terug.

Bekijk hier een kort overzicht van de route naar Azië in Google Earth.

Men voer door het Kanaal en over de Atlantische Oceaan tot aan de Azoren. Daar werd de Noordoost Passaat opgepikt tot bij de Zuid-Amerikaanse kust. Vandaar voer men zuidoostwaarts tussen moeilijke windstiltegebieden (de "paardebreedten") door het z.g. wagenspoor naar Kaap de Goede Hoop. Vanaf de Kaap voer men pal oostwaarts, ongeveer langs de 38ste breedtegraad (de z.g. "Brouwersroute"), waar altijd een stevige westenwind waait en ook de zeestroming oostwaarts is. Halverwege de Kaap en Australië, het 'Zuidland' geheten, passeerde men de eilanden St. Paul en Amsterdam Eiland.
Vóór Australië moest tijdig de koers naar het Noorden worden verlegd en bereikte men het eiland Java.
Niet alle schepen voeren naar Java; de VOC had ook vele vestigingen in de rest van Azië; Ceylon, India en Perzië behoorden ook tot de reisdoelen.

De terugreis vanuit Indië naar patria verliep iets anders. Vanuit Straat Soenda naar de Kaap werd in rechte lijn zuidoostelijk gevaren, gebruik makend van de zuidoost-passaat. Bij de eilanden Mauritius en Madagascar kwamen wel veel stormen voor; menig VOC-schip had met deze te kampen

 

In Azië had de VOC een groot aantal vestigingen of factorijen. Belangrijke vestigingen waren Ternate, Ambon, de Banda-eilanden, Coromandel in India, Ceylon en natuurlijk Java. Op het eiland Java werd in 1619 door jan Pieterszoon Coen de stad Batavia (het huidige Jakarta) gesticht, nadat hij de oude stad Jacatra eerst had veroverd. De stad Batavia ontwikkelde zich tot de voornaamste overslaghaven van het VOC-bedrijf in Azië en vormde in feite het 'hoofdkantoor' van het Aziatisch bedrijf. (Het echte hoofdkantoor van de VOC bevond zich in Amsterdam). Tussen de Republiek en Azië lag aan de zuidkust van Afrika Kaap de Goede Hoop. Deze plaats werd in 1652 door de VOC als een permanent verversingsstation voor de schepen ingericht.

De VOC heeft bestaan tot 1799. Toen ging het bedrijf, dat lange tijd het grootste particuliere bedrijf ter wereld was, failliet. Gedurende de bijna 200 jaar van zijn bestaan heeft de VOC 1772 schepen uit doen varen waarmee in totaal 4789 reizen zijn gemaakt.

 

Bron:
J.R. Bruijn, F.S. Gaastra, I. Schöffer, 'Dutch-Asiatic Shipping in the 17th and 18th centuries', Vol. 1 The Hague, 1987 (RGP 16)

 

naar boven

 

Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter

Tweet wordt geladen...
Volg op Twitter >

Laatste Facebook bericht wordt geladen...
Volg op Facebook >

Copyright 2009 Bataviawerf, Ontwikkeling & Realisatie PM Webdesign, Swifterbant
Volg ons op Twitter
Bekijk ons op Flickr
Bekijk ons op You Tube