Home|Contact   
Gereconstrueerd model
Gereconstrueerd model

De keuze van het schip: het waterschip op kavel ZM22 (Appelvinkweg, gemeente Zeewolde)

Van de in de provincie Flevoland gevonden waterschepen lijkt het vaartuig waarvan het wrak werd aangetroffen op kavel ZM22 het meest voor reconstructie in aanmerking te komen:

  • Het vaartuig behoort tot de kleine waterschepen;
  • De ontbrekende delen van het wrak konden met een hoge mate van betrouwbaarheid worden gereconstrueerd;
  • Er is voldoende documentatie over de opgraving beschikbaar, waarin veel details en maten zijn terug te vinden;
  • Er is een betrouwbaar model van het schip gemaakt;
  • Er zijn goede tekeningen beschikbaar.

Op 14 augustus 1976 werd de vondst van een wrak gemeld op kavel ZM22, een perceel gelegen in Zuidelijk Flevoland, 19 km ten noordwesten van Harderwijk. Op 30 augustus vond een veldverkenning plaats, die uitwees dat we met een waterschip te maken hadden. Met behulp van schop en kraan werd het vaartuig tussen 24 april en 28 juli 1978 opgegraven. Er werd een opgravingsdossier aangelegd, dat zich thans in RCE Maritiem Depot bevindt, en er werden vondsten veilig gesteld. Een opgravingsverslag kwam evenwel niet tot stand. Pas in het kader van het NWO-Odyssee project ‘Fish and fortune for Holland. The “waterschip”, floating fishpond and tug boat and the prosperity of Holland in the sixteenth and seventeenth century’, dat van 2009-2010 door de IFMAF werd uitgevoerd, is een publicatie voorbereid. De uitgave is niet gerealiseerd, maar het manuscript is bij de IFMAF beschikbaar. Het streven is om dit manuscript gedurende het scheepsbouwproject te publiceren. Het schip van perceel ZM22 toont veel gelijkenis met het vaartuig dat op kavel ZN42 is gevonden; van dit waterschip is wel een publicatie beschikbaar.

Het schip ZM22 had een lengte van 16,5 m., een breedte van 5,06 m. en een holte van 2,66 m. De lengte-breedteverhouding bedroeg 3,2:1. Het schip had in het midden een bun, waarvan de gaatjes door de huid open waren. Het volume van de bun was 8,6 m3. Het schip was voor en achter scherp gebouwd, midscheeps was de scherpte van het onderwaterschip minder geprononceerd. Het voorschip was boven de waterlijn wat voller dan het achterschip, waardoor het vaartuig een lancetvorm had.

Het bovenste gedeelte van het schip was zwaar beschadigd, maar bij nadere beschouwing bleek het dekplan toch in zijn geheel gereconstrueerd te kunnen worden. Meestal ontbreken de hogere delen van een gezonken vaartuig als gevolg van wrakvormingsprocessen. De unieke mogelijkheid om het dekplan te reconstrueren, leidde ertoe dat bij de opgraving de dekdelen buiten het schip in het veld werden opgebouwd. Vervolgens werd deze reconstructie uitgebreid gedocumenteerd. De opgegraven scheepsdelen zijn na afronding van het onderzoek en het completeren van de documentatie vernietigd.

Van het hout van het schip kon een dendromonster worden gedateerd, wat een veldatum opleverde van 1526 ± 6 jaar. Wanneer het schip in de golven van de Zuiderzee ten onder is gegaan is niet bekend. Evenmin weten we aan welke stad dit uit het gewest Holland afkomstige vaartuig kan worden toegewezen, maar aangenomen wordt dat we met een schip uit Amsterdam te maken hebben. 

Het vaartuig was overnaads gebouwd. Het kan worden ingedeeld bij de groep van kleinere (<18 m) overnaadse waterschepen met kielplank. Wat de indeling betreft kan worden vermeld dat het voorschip vermoedelijk niet was onderverdeeld; het werd naar alle waarschijnlijkheid gebruikt voor het opbergen van zeilen en netten. Het middelste gedeelte van het schip, waar de bun zich bevindt, werd gebruikt als werkruimte om vis te laden en te lossen. Achter de bun bevond zich het woongedeelte, dat net als de bun oorspronkelijk overkapt was. Hier werden vondsten aangetroffen die zowel met wonen als werken aan boord te maken hebben. Het gaat hier dus om een multifunctionele ruimte. De stookplaats, de kookattributen en het aanwezige eet- en drinkgerei wijzen erop dat hier eten werd bereid en geconsumeerd. De warmtebron geeft aan dat deze ruimte ook als woonverblijf diende. Achter het woonverblijf bevond zich het achteronder. De functie daarvan is minder duidelijk. Het vaartuig was voorzien van ballast die bestond uit stenen afkomstig uit de omgeving van de Zuid-Zweedse stad Trelleborg.

Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter

Tweet wordt geladen...
Volg op Twitter >

Laatste Facebook bericht wordt geladen...
Volg op Facebook >

Copyright 2009 Bataviawerf, Ontwikkeling & Realisatie PM Webdesign, Swifterbant
Volg ons op Twitter
Bekijk ons op Flickr
Bekijk ons op You Tube