Home|Contact   
Scheepsjournaal Evert de Lieffde
Scheepsjournaal Evert de Lieffde

De Lieffde stamde uit een geslacht van Rotterdamse zeeofficieren. Hij was de laatste bevelhebber van De 7 Provinciën en voer in mei 1692 op het oude schip uit in het Nederlandse eskader onder het bevel van Philips van Almonde.

De gecombineerde Nederlands-Britse vloot stond onder het opperbevel van Admiraal Russell. De bedoeling was om slag te gaan leveren met de Franse vloot. Deze stond onder bevel van graaf Cotentin de Tourville. De slag, in feite niet één slag maar een serie gevechten, werd uiteindelijk geleverd tussen 28 mei en 3 juni en staat bekend als de Slag bij La Hogue.

Het Journaal dat Evert de Lieffde aan boord van De 7 Provinciën bijhield tussen 7 mei en 1 november 1692 is bewaard gebleven en bevindt zich in het Algemeen Rijksarchief (Archief Admiraliteitscolleges Inv.nr. 1099). Tijdens deze slag loopt De 7 Provinciën zware averij op; het schip wordt provisorisch opgelapt en vaart naar Portsmouth. Daar vinden uitgebreide reparaties plaats (nieuw ra's, masten van wangen voorzien, nieuw tuig) tot 21/6.

  • Op 23 juni licht De 7 Provinciën anker bij Portsmouth en terug naar de vloot. Tot in oktober blijft het schip dienst doen en kruist door het Kanaal.
  • Eind september volgt de orde om huiswaarts te varen. Op 7/10 het anker gelicht. Door tegenwind duurt de thuisreis lang.
  • 1 november: van Hellevoetsluis naar Rotterdam

Uit het journaal

Stengen en ra's worden vaak 's avonds geschoten en gestreken; 's morgens worden ze weer opgezet. Zeker in een periode dat er 's avonds een stevige wind staat gebeurt dit. Soms dagen achtereen!

Een bij De Lieffde veelvuldig voorkomende term is petsjaring. Petsjaring doen of geven betekent dat door middel van het hijsen van een bepaalde vlag in fokkemast of bezaan aan de andere schepen oproep wordt gedaan om aan boord te komen voor overleg of krijgsraad. 'Petsjaring' kunnen we rekenen tot een van de vele verloren woorden uit onze maritieme geschiedenis.

Donderdag 29 mei 1692: [De Slag bij La Hogue]

Smorgens de wint west; slappe koelte, de buytenwacht doet zeyn. Sagen de franse vloot die in 3 à 4 glazen op ons off quam. Lagen gerangeert en raekten ZZO ter zon aan 't gevecht tegen een vice-admiraal van de wit en blaeuwe vlag en nog 4 schepen die tegen den schout-bij-nacht Van Goes, Brakel en mij gerangeert lagen.
Werden wacker schadeloos geschoten, zoo onder en boven water als aen 't want en rondhout. Dat duurde tot WZW ter zon, doen setten de vyant alle zeylen bij en voor uyt. Hadden 18 à 19 man doot en 36 à 40 gequesten; waren doende met lecken stoppen, splissen, knoopen tot den doncker. Zagen 3 schepen branden, van wie weet ik niet. Snagts kalm en dick, vulden kardoesen [...]
[De Lieffde krijgt opdracht om naar Portsmouth te varen om het schip daar te repareren]

Sondagh 1 juni 1692

Smorgens stil ZO ter zon, de wint WZW. Zeylen voor Portsmouth en vertuyen. Vonden hier twee fregats van Amsterdam, Draeck en Vlaeck, trocken aan 't werk om alles te repareeren. Onse fockemast, boegspriet, groote ree waren onbequaem. Daarbij veel schoten onder water en 80 schooten door 't schip. Wij gaen aen lant om te sien off eenige behoefte te bekomen, dog was nog geen ordre van het hof.
Ma 2 juni
schip gekrengd en lekken gedicht
Saturdagh 7 juni 1692
Leyden ons mars weer over en een wangh van de loose steng tegen de boegspriet, nieuwe woelings, stocken een ancker en bragten een anker aan lant om de ring in te maken. Hadden een wang uyt een Amsterdamse fluyt De Lastdrager, maar was te licht. Haekten onze groote ree plat om voor een wang op de fockemast aen een sy gebonden te worden.
Maendag 9 juni
onse timmerluyden maken de groote ree by 't magazijn.
Dit magazijn is een van de vele grote gebouwen van de Engelse marine ter plaatse in Portsmouth; ook vandaag de dag nog te zien.

Saterdag 14 juni

wij hadden onse nieuwe groote ree aan boort die wij dadelyck aenrackten
Na deze reparaties licht De 7 Provinciën op 23 juni het anker. Van Portsmouth vaart De Lieffde naar het Kanaal met de opdracht om daar te kruisen.

In augustus gaat het schip bij het eiland Wight enige dagen voor anker.

Wij slaen de zeylen aff, teeren de reeen, krengen 't schip, kerden (=wsch. 'schrapen') de masten en lapsalven 't want
Nog op zaterdag 23 augustus wordt een nieuwe kruissteng gekocht om op het schip te worden aangebracht. We mogen concluderen dat men het schip nog wel enige levenstijd toeschreef.

Eind september volgt de order om huiswaarts te varen vanaf de rede van Portsmouth. Op 7 oktober 1692 wordt het anker gelicht voor wat de laatste reis van De 7 Provinciën zou worden. Door een constante NNO-wind duurt de thuisreis langer dan verwacht.

Zaterdagh den 1. november

Smorgens de wint ZZW, stijve koelte. Lichten anker en zeylen van Hellevoet.
Godt danck voor behouden reys.

  • Vertrek op 7 mei naar Engeland onder opperbevel Van Almonde; In Rye Bay samengevoegd met Britse vloot o.l.v. Russell;
  • Op 23 mei in St. Helen's Bay op Wight
  • Vertrek op 27 mei richting Normandische kust
  • Op 28 mei volgt de ontmoeting met de Franse vloot o.l.v. graaf Cotentin de Tourville
  • 28/5 - 3/6 Slag bij La Hogue (Hougue, Hague)
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter

Tweet wordt geladen...
Volg op Twitter >

Laatste Facebook bericht wordt geladen...
Volg op Facebook >

Copyright 2009 Bataviawerf, Ontwikkeling & Realisatie PM Webdesign, Swifterbant
Volg ons op Twitter
Bekijk ons op Flickr
Bekijk ons op You Tube