Home|Contact   
Voortgang bouwwerkzaamheden
Voortgang bouwwerkzaamheden

Leermeester Marco van Boheemen neemt u regelmatig mee in zijn belevenissen en uitdagingen rondom de bouw van het waterschip. Beleef het mee door het oog van de meester!


12 maart 2017

Afdak Waterschip BataviawerfDe overkapping boven het waterschip krijgt langzaam gestalte. Aankomende week zal het een na laatste spant geplaatst worden en het laatste op de vloer worden gemonteerd.  Zoals bij elke repeterende klus zie je eerst wat opstartperikelen, maar gaande het proces zien we een steeds geolieder team bezig.  Zodra het laatste spant staat zullen we starten met het plaatsen van de dakbedekking (stalen golfplaten met een lichtstraat boven het schip). Vervolgens zullen we aan de zuidzijde nog een overdekte publieksgalerij bouwen waarin we achtergrondinformatie over de bouw van het schip zullen tonen aan het publiek. Tussendoor worden de winterklussen stuk voor stuk afgevinkt en is er achter de schermen gewerkt aan het opmeten van de gangenverdeling van de huid van de ZM 22.

Model waterschip BataviawerfWe hebben het model zo opgesteld dat we vanuit een basislijn de hoogtes van de gangen per hulpspant konden opmeten. Deze gegevens hebben we in een tabel opgenomen om vervolgens op de spantenvloer over te nemen op onze bouwmallen. Deze bouwmallen kunnen we nu tegen de hulpspanten aan leggen om de maten hierop over te zetten. Als we deze punten dmv. strooklatten met elkaar verbinden zullen de lijnen van de gangen zichtbaar worden.

Voor zover de techniek.

Dan wil ik graag afsluiten met een mooie nieuwsflits. Na een flinke periode van afwezigheid is Frank Dallmeijer weer begonnen op de werf. Frank komt om te beginnen even een tijdje meedraaien in de bouwploeg van het waterschip om van hieruit weer te kunnen re-integreren in de Batavialandorganisatie. Top dat je er weer bij bent Frank!

Groet, Marco


13 Januari 2017

Tussen de winter- en facilitaire klussen door proberen we de focus vast te houden voor wat betreft onze bouw aan de ZM22. Je moet je voorstellen dat vanaf het paasweekend t/m de laatste week herfstvakantie onze aandacht grotendeels ligt bij het ‘vermaeck’ van onze bezoekers. De winter periode leent zich dan het beste voor verbetering, verbouwing, opruimen, herstructureren, onderhoud gebouwen etc.
Tussen het plaatsen van kozijnen, opruimen van onze dependance, maken van een nieuwe ankerstok, zijn we gestaag bezig met het samenstellen van de hoofdspanten voor de overkapping boven het te bouwen waterschip. Jean en Freek hebben samen met Dejen een poging gedaan om de zeeg van het schip uit te zetten. De ideale strooklat dikte is nog niet gevonden, waardoor het resultaat nog even uitblijft.
Nog een klus waar we wat Voortgang bouw waterschip Bataviawerfaandacht aan besteden op dit moment is de ontdekkingstocht naar de afdichtingsmethode met het ‘sphachnum’(veenmos). We hebben een drietal tuincentra van hun totale kerstvoorraden ontdaan om een eerste buffer te hebben voor het aankomende ‘bouwseizoen’. Er zijn tot nog toe twee methodes welke we nader willen onderzoeken en uittesten. ‘T wordt in ieder geval een zeer arbeidsintensief klusje. We beginnen met het zuiveren van het materiaal. Het mos wat wordt geleverd zit vol met onzuiverheden uit het bos. Takjes, gras en andere rommel wat tussen de strengen mos zit, moet worden verwijderd om een goeie afdichting te kunnen garanderen. We hebben eerst een methode uitgeprobeerd waarbij we de strengetjes mos van gemiddeld 10 cm. lang overlappend achter en over elkaar hebben gelegd. Dit hebben we net zolang gedaan totdat we na aanpersen een streng van ongeveer een pink dikte over hadden. Het uiteindelijke resultaat zou een ‘Mosstreng’ moeten worden van een aantal meters lang. Deze streng zouden we straks in de Stockholmerteer in een sponning of naad willen leggen om hem daarna aan te duwen/kloppen met een essenhouten kegvormig soort breeuwhout. In theorie. Tot nog toe een enorme klus met een resultaat waar we nog niet enorm enthousiast van worden.

De tweede methode lijkt ons een werkzamere. Het schoonmaken daar ontkomen we natuurlijk niet aan, maar nadat we het mos goed hebben laten drogen (een jaar op de wind, of twee maanden boven de radiator) moeten we het voor gebruik weer een klein beetje bevochtigen. Vervolgens pakken we een bundeltje om op ons bovenbeen als een Cubaanse sigarendraaier een mosstreng te draaien van ongeveer  12 cm. lang. Deze streng leggen we in de naad en de volgende streng leggen we er overlappend overheen enzovoort. We zijn pas net op weg met deze experimentele archeologie en komen vast nog wat andere bronnen met hun methodes tegen. We hebben nog even de tijd. Na Pasen hopen we weer volop aan het schip te kunnen werken.


16 december 2016

Het zaagplan voor de spanten van de overkapping is gemaakt door Martijn en de spanten worden stuk voor stuk geschulpt door Rene, Maarten en Martijn. Na een inbraak waarbij bijna al onze kettingzagen zijn gestolen, was het zaak om zo snel mogelijk weer een bruikbare zware zoolzaag in het werk te krijgen. Dit is vlot gelukt. Gelukkig stond er nog een exemplaar op zolder welke door Saul, Ron en Jean is klaargemaakt. We hebben de spanten herzaagd tot afm. 200 x 300 mm en 200 x 200 mm. Het terrein voor het waterschip is nu ingericht tot montagevloer waar de spanten een voor een zullen worden samengesteld. Zodra er een klaar is zullen we deze staand ‘parkeren’ tegen de steiger van de 7 Provinciën. Er zullen er zes worden gemaakt.

Ondertussen zijn we geholpen door grondbedrijf Schlepers met het graven van de gaten voor de poeren (fundatie). De stalen ankers die bij de orginele constructie hoorden konden we ook wat aanpassen en hergebruiken. We zijn lekker duurzaam bezig zo. De hele bouwploeg is er druk mee geweest om de bekistingen te stellen en de wapening te plaatsen. Dit had nogal wat ‘voeten in aarde’. Doordat we deze klus nu telkens moesten overdragen aan wisselend dienstdoende bouwers kwam er communicatief wel een uitdaging bovendrijven. Na wat onderlinge strubbelingen gesust te hebben, leek het ons goed om eens wat in elkaar te investeren. We zijn nu ruim een jaar bezig en de ploeg is voorlopig op volledige sterkte. Sommige teamleden komen elkaar nooit tegen i.v.m. de wisselende bezetting. Tijd voor wat nadere kennismaking dus.

We zijn vrijdag 9 december na gezamenlijk gelunched te hebben om tafel gegaan om alle tips en tops van elkaar uit te delen en in ontvangst te nemen. De rest van de middag zijn we door Werner van Keulen (bushcraft instructeur en eigenaar van buitensportbedrijf ‘De Tondel’) het Dronter bos in genomen en ondergedompeld in een mooi primitief samenwerkingsprogramma. Onder het genot van een gebraden kippetje en een lekker drankje zijn er vervolgens wat sterke verhalen uitgewisseld bij een knisperend haardvuur. Mooi om zo in de donkere dagen voor kerst de neuzen de zelfde kant op te krijgen (voor zover ze dat nog niet stonden). Rest mij je als lezer namens de volledige waterschip-bouwploeg fijne feestdagen toe te wensen en een gezond 2017. 


30 oktober 2016

De laatste mal is op de kielplank geplaatst, tijd voor een update!

Nadat we de achtersteven hebben geplaatst en gestut, zijn we begonnen met het plaatsen en stellen van het eerste spant ter plaatse van het voorste bunschot. Dit is rond het breedste punt in het schip. Het stellen van het eerste spant kostte natuurlijk de meeste moeite. Nadat we dit kunstje in de vingers hadden zijn we spant voor spant gaan plaatsen. Hier en daar waren kleine aanpassingen nodig in de hoogte.  Met de spantenvloer nog in tact op de zeilzolder en onze freesmallen in de opslag, is elke lijn nog terug te halen. Sommige mallen vroegen om enige aanpassing rondom de aansluiting met de kielplank. Bij het plaatsen van de spanten doorliepen we de volgende stappen.

  1. Met de verreiker plaatsen op de juiste (vooraf ingekraste) plek.Waterschip met Hulpspanten
  2. In voor-en achterwaartse richting waterpas stellen en fixeren door middel van schoor.
  3. In zijwaartse richting waterpas stellen en stutten.
  4. Haaks stellen t.o.v. de hartlijn op de kielplank.
  5. Met laserwaterpas de hoogte van de constructiewaterlijn (CWL) controleren t.o.v. de ingekraste CWL op voor- en achtersteven.
  6. Bij afwijking, de boel aanpassen en het hele feest herhalen.
  7. Als hij ok is, monteren op de kielplank met klossen en hoekbeugels.
  8. Stutten op definitieve lengte en in lijn met hun collega’s afschrijven, pasmaken en monteren.
  9. Afstandhouders tussen de spanten onderling aanbrengen. 3 stuks bovenop de spanten (1 st. 200x75 mm. staand over het midden, 2 st. 100x75 mm. staand over stuur- en bakboord.) 2 stuks in de stuur- en bakboord kimmen ter hoogte van de stutten.

Waterschip met Hulpspanten

Ondertussen is op de achtergrond een deel van de ploeg bezig met de voorbereidingen voor de bouw van een overkapping over het waterschip. (zie foto maquette). Het materiaal uit een oude constructie van het Nieuw Land Erfgoedcentrum gaat als basis dienen. Een flinke partij gelamineerde spanten van 200 x 600 mm en maximaal 10 meter lang, zullen door de bouwers onder handen genomen worden om zich te transformeren tot een riante overkapping. In het ontwerp is rekening gehouden met huisstijl, voorname windrichting, toegankelijkheid voor bouwers en bezoekers en een zijvleugel voor expositie doeleinden.

De aankomende weken wordt de ruimte rondom het waterschip dus tijdelijk een bouwput om met de fundamenten van dit bouwwerk te kunnen beginnen. Excuses hiervoor, maar in deze rustiger winter periode prima gepland leek ons. Uiterlijk voor het paasweekend zal de boel er weer keurig aangeharkt bijliggen.

Afdak Waterschip bouwplaats Bataviawerf

   


11 september 2016

Mallen Waterschip BataviawerfDe laatste bouwmallen zijn afgerond door Joep en Dominique, Edmond kan ze verder afwerken. Het plan is om deze mallen door het complete team op te stellen. Een redelijk overzichtelijk verhaal wat we met onze wisselende samengestelde ploeg vrij eenvoudig per dag moeten kunnen overdragen. Het plan was eerst de achtersteven neer te zetten en daarna de bouwmallen, maar er is een klein zaagfoutje ingeslopen. De ondersteven moet opnieuw worden gemaakt. Dit is erg jammer maar een mooi lesje omgaan met teleurstellingen. Er zal vast nog wel eens ergens in dit proces een hobbel genomen moeten worden, of twee :).

Ondertussen is Jan Pieter weer in ons midden met de mededeling dat het tekenwerk wat hij tot nu toe voor ons deed, niet meer door hem gedaan kan worden helaas. Vanwege vage evenwichtsklachten is het niet slim om zo geconcentreerd achter de tekentafel te staan. Lekker terug de bouw in en de handen laten wapperen is beter. Ook mooi, want Jan Pieter is een handige kerel en kan direct los op de sponning van de kiel naar de voorsteven. Het is gebruikelijk om de sponning in de kiel voor een deel voor de kiellegging in te zagen. Je laat ‘m een stuk voor de einden eindigen. Hetzelfde doe je met de sponning in voor- en achtersteven zodat je ze later na plaatsing in het werk naar elkaar toe kan stroken. De laatste ontbrekende stukken worden dan terplekke ingezaagd en uitgehakt.

Siem en Ron zijn begonnen aan een 1:1 proefstuk voor de verbindingen tussen de huidgangen. We hebben nog veel uit te zoeken voor wat betreft de lassen, het breeuwwerk, het omnaaien van de armco spijkers etc. Als dit proefstuk klaar is hebben we direct weer een mooi educatief voorbeeld voor onze bezoekers.

Vorige week dinsdag is Martijn Assen aan ons team toegevoegd voor drie dagen per week. Hij komt stagelopen voor een jaar vanuit de opleiding ‘begeleiding van specifieke doelgroepen’ op het Deltion college uit Zwolle. Hij zal zich met name gaan focussen op het sociale aspect van ons werk, maar… hij is eigenlijk meubelmaker. Dit lijkt ons een cadeautje binnen de ploeg.

Aankomende week wordt een interne verhuisweek in het kader van de integratie naar Batavialand. 


Zomer 2016:

Jan Pieter neemt het tekenwerk voor de overkapping voor zijn rekening.  Joep en Dominique kunnen zodra ze klaar zijn met het plaatsen van de bouwmallen,  beginnen met het prefabriceren van de onderdelen hiervoor. Ron (de vaste maat van Siem) is voorlopig even uitgeschakeld vanwege een operatie. In de maand mei hebben zij samen de eerste twee stammen huidgangen geïnventariseerd. Elke plank hebben zij opgemeten (lengte, drie breedtes tussen het spint, onregelmatigheden geregistreerd en elke plank genummerd en gefotografeerd. Dit is in een digitaal document geplaatst en op papier vastgelegd. De toestroom van nieuwe deelnemers ligt nagenoeg stil. Ben is als laatste toegevoegd aan ons team en Harold heeft de toko weer verlaten. Ben is een handige kerel die graag wil maar ook weer voor een te korte periode bij ons is. 1 augustus 2016 is zijn einddatum en er staan ook nog wat vrije dagen op hem te wachten. Hij is regelmatig niet aanwezig vanwege een grondige gebitsrenovatie. Al met al heeft hij ons voor twee maanden flink ondersteund.  Jan Pieter tobt weer flink met de gezondheid, net als Jean. Allebei richting neuroloog. Potver, gammel zooitje. Deze ‘jongen’ van 49 heeft artrose in de onderrug…. Maar…. We zijn wel heel gezellig ..Haha. Kom op met die nieuwe generatie botenbouwers!

Terug naar de techniek. Deze week stond in het teken van de ‘échte’ kiellegging. De definitieve. Na nog wat laatste stuiptrekkingen in het begin van de week hebben we hem donderdag op z’n plek gelegd. Ietwat afwijkend van de tekening, een tikkeltje hol gestapeld. Voor en achter hebben we ‘m 3 cm. getild. Dit heeft consequenties voor de valling van zowel de voor- als achtersteven, maar de aansluitingen hiervan op de kiel passen we dusdanig aan waardoor deze onveranderd blijven. Ook voor het plaatsen van de spanten zullen we de hoogtes iets moeten aanpassen. De koplastigheid van 17 cm. wordt ons ook duidelijker. Het schip zal het water achter makkelijker ‘loslaten’ waardoor het sneller zal zeilen. Hier zijn al beschrijvingen over gevonden. Hier zullen we later dieper op in gaan.

Na deze laatste handeling aan de basis van het schip kunnen we door met de plaatsing van de voorsteven. Nadat we de steven voor de tweede keer in de rauwe lijnolie hebben gezet en de ‘kopse’ bovenkant van een afdekplaat hebben voorzien, konden we de hijspunten gaan bepalen. De hartlijn van de kiel werd doorgezet tot drie meter voor de voorkant van de kiel om met een schietloot de steven te kunnen stellen. Na wat kleine aanpassingen aan de verbinding met de kiel kon ie worden geplaatst en gestut.

Om de boel te monteren hebben we het voorste fundatieblok moeten verschuiven. Mooie uitdaging. Op een regenachtige dag samen met Jean en een hydraulische pers. Verplaatsen, pennenpatroon aftekenen, boren, contactvlakken van de las voorzien van Stockholmer teer en mos, samenklemmen, pennen plaatsen, afkeggen, bout plaatsen en afklinken, blok terugplaatsen.

De achtersteven is aan de beurt. Deze is opgebouwd uit drie onderdelen. Tekening. Wilfred heeft voor ons bouwers een schaalmodel gemaakt van de constructie. Dit hebben we al eerder gedaan voor de verbinding van de samengestelde voorsteven. Handig voor ons beelddenkers om direct inzichtelijk te hebben hoe we deze verbinding kunnen gaan maken. Siem heeft hem 1:1 afgeschreven op de voorgezaagde onderdelen. Samen met Siem en Ron hebben we de drie onderdelen afgelopen week op elkaar pasgemaakt, zodat we kunnen beginnen met de ondersteven pas te maken op de kielplank.


Op 29 juni 2016 kunnen we eindelijk de kielplank, achtersteven onderdelen en de onderste delen van de drie bunschotten stomen. De Poly-bor is binnen en dit hebben we nodig om de onderdelen mee te impregneren nadat we ze tot 57+ graden celcius hebben verhit. Om 07.00 hebben Jean en ik de branders aangestoken, om ze om 18.15 uur weer uit te zetten. De boel heeft de laatste drie kwartier op 57 graden+ kunnen ‘garen’.  Dominique, Joep, Stijn, Jean, Ben en ik hebben de onderdelen geconserveerd. Vervolgens hebben we alles in folie ingepakt zodat de Poly-bor lekker kan intrekken. Net op tijd klaar, want we worden weer eens verrast door een enorme regenbui.  De zoveelste in deze ‘horrorzomer’. Een gezamenlijk bakkie en op naar huis.

Het fabriceren van de bouwmallen is inmiddels gesneden koek geworden voor Dominique en Joep. Er zijn er al vier klaar. Het tempo is opgevoerd naar één exemplaar per week, een mooie prestatie voor twee 55-plussers die er twee dagen per week zijn. Edmond, onze huisschilder, werkt ze af door ze te plamuren, schuren en schilderen. Maar wegens privéomstandigheden zijn we hem vijf weken kwijt. Jean en Efrem nemen zijn taak tijdelijk over.

Siem is terug van vakantie en begint met wat randvoorwaardelijke klussen. Onder meer goten bevestigen boven onze geïmproviseerde werkplek en publiciteitsnissen, de werkbank voorzien van afsluitbare onderkasten etc.. Jaap en Jean zetten de gestoomde en geconserveerde onderdelen in de rauwe lijnolie en Jaap zorgt voor een voorraad eiken pennen en wiggen om straks de huidgangen mee aan de spanten te bevestigen. Ook zorgt hij voor een voorraad wiggen om straks de boeiklampen mee te kunnen vastklemmen om de huidgangen.


Aan de slag

De bouwwijze waarvoor we gekozen hebben is de ‘shell first’ methode. Overnaads bouwen houdt in dat de huidgangen zichzelf zullen uitstroken langs voor-opgezette bouwmallen. Een manier die de Bataviawerf al eerder heeft toegepast bij het bouwen van de Flevo-aak de ‘Carla Lammers’ eind jaren ‘90.

De bouwwijze wordt mede bepaald door de samenstelling van de bouwploeg. In de 16e eeuw werden dit soort schepen aan de lopende band gebouwd op scheepswerven waar 6 lange dagen per week  werd getimmerd door professionals/specialisten op het gebied van scheepstimmeren, smeden, tuigen, zeilmaken, schreinwerk etc.  De mallen van de vorm van de schepen werden generatie op generatie doorgegeven en aangepast en zaten in het hoofd van de bouwers. De handelingen van de ambachtslieden waren repeterend en vertrouwd, in tegenstelling tot onze bouwers.

De vorm van het waterschip is in de jaren negentig al gereconstrueerd in een schaalmodel van 1: 10 naar aanleiding van een wrakvondst op kavel  ZM 22 in Flevoland. De resten van dit wrak zijn uitvoerig gefotografeerd, ingemeten en gedocumenteerd door het voormalige NISA in Ketelhaven, nu Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, afdeling Maritiem Depot. Nadat we de tekeningen hebben verfijnd om er een 1:1 uitslag van te kunnen maken, zijn we met Dominique en Joep de zeilzolder op gegaan om een spantenvloer in te richten en de bouwmallen te construeren. De voor- en achtersteven zijn als eerste uitgeslagen, waarna we een achttal dwarsdoorsnedes hebben uitgezocht waar de bouwframes mogen komen. Drie stuks ter hoogte van de bunschotten, drie stuks verdeeld in het voorschip en twee stuks in het achterschip. 

Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan de terreininrichting. De exacte plaats van de kiel wordt bepaald. Gekeken wordt naar het formaat van de overkapping en de steigers die er om- en overheen gebouwd zullen worden.  Wat voor ruimte hebben we nodig voor de houtopslag, stomen en of branden van de planken, werkruimte en wat is er nodig aan ruimte voor evenementen? Het terrein ligt te laag waardoor het regelmatig in een blubberpoel veranderd en moet worden opgehoogd. Nadat de fundatie voor de kielbalk is geplaatst, is het totale middenterrein van verharding voorzien in de vorm van asfaltgranulaat. Alles op afschot laten neerleggen en de boel kan ingericht worden. Twee stagiaires van de richting Bouw & Infra van het ROC Lelystad hebben onder begeleiding van Jan Pieter digitale impressietekeningen gemaakt van de overkapping. Er zijn vier nissen onder de steiger van de 7 Provinciën ingericht als overdekte werkplek, informatieplek voor bezoekers en houtopslag voor het branden van gangen.

Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter
Volg ons op TwitterVolg ons op TwitterVolg ons op Twitter

Tweet wordt geladen...
Volg op Twitter >

Laatste Facebook bericht wordt geladen...
Volg op Facebook >

Copyright 2009 Bataviawerf, Ontwikkeling & Realisatie PM Webdesign, Swifterbant
Volg ons op Twitter
Bekijk ons op Flickr
Bekijk ons op You Tube